|
Registracija | Prijavi se!



Srbi u Temišvaru

Neki podaci govore da se još 1481. godine u Temišvar doselilo oko pedeset hiljada duša iz Srbije, u koju su Turci, nakon Maričke i Kosovske bitke, sve više nadirali, pljačkali, palili, ubijali. Seobe sa juga ka severu su bivale sve učestalije, a mnogi istoričari tvrde da je tako velikih seoba bilo i više od deset. Posle pada Banata pod Turke, ugarski kralj Matija Korvin, u pismu rimskom papi 1483. godine, navodi da se tokom protekle četiri godine u njegovo kraljevstvo doselilo preko dvesta hiljada Rascijana.
Za vreme Turaka , između 1552. i 1716. postojanje Srba u Temišvaru su zabeležili Pećki kaluđeri, koji su 1660. i 1666. 1660. kaluđeri su zabeležili oko 30 srpskih imena, a 1666. oko 120.
Evlija Čelebi je opisivajući svoje putovanje u okolini Temišvara zabeležio veliki broj hrišćana u Temišvaru
Nakon što je 1716. godine vojvoda Eugen Savojski oslobodio Temišvar od Turaka ,u čemu su mu pomagali Srbi iz tvrđave na čelu sa vladikom Nikolom Dimitrijevićem,u gradu je ostalo oko 600-700 stanovnika, među kojima je, prema popisu iz 1720. godine, bilo 446 Srba. Tokom talasa revolucija 1848-1849. godine, Temišvar je postao upravno sedište novoformiranog područja Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat 1849. godine. Ovo Vojvodstvo biva ukinuto već 1860. godine, nakon čega se beleži stalano opadanje srpskog stanovništva u ovom gradu. Dana 24. novembra 1918. godine, nakon pobede na Austrougarkom monarhijom, srpske trupe su pobedonosno umarširale u Temišvar. Ipak, srpska vojska napušta grad u julu 1919, kada je grad predat Rumuniji, a što je naknadno potvrđenom sporazumom u Trijanonu 1920. godine.
Pri povlačenju Srba iz Rumunije teška borba u pregovorima bila je oko položaja Banatske klisure, nastanjene pretežno Srbima i sa 3 srpska manastira. Međutim, posle razgraničenja sa obe strane granice ostalo je približno isti broj Srba, odnosno Rumuna – oko 60 hiljada.
Položaj Srba u u Kraljevini Rumuniji u sledeće dve decenije bio je dobar – osnovane su srpske novine, osnovane srpske kulturne i obrazovne ustanove.U februaru 1936. godine osnovan je “Pevački savez” u Temišvaru, kao organizacija u čiji sastav je ušlo svih 35 srpskih pevačkih društava u kraljevini Rumuniji. U Upravni odbor Saveza ušli su najviđeniji tamošnji Srbi: predsednik prota Slobodan Kostić iz Temišvara, podpredsednici – Manojlo Popov školski nadžornik u Temišvaru i Vesa Rosić učitelj u Varjašu, dok su članovi bili – Milan Nikolić protonamesnik u Ketfelju, Milutin Manojlović urednik jedinog srpskog lista u Rumununiji “Temišvarski glasnik” i trgovac N. Nenadović iz Temišvara.
Posleratno uspostavljanje prijateljskih odnosa između komunističkih Rumunije i Jugoslavije pozitivno se odrazilo na srpsku manjinu, iako je deo Srba, pokrenutih ratom, prešao u Jugoslaviju. Međutim, već 1948. godine, rezolucijom Informbiroa i zahlađenjem odnosa Jugoslavije i Sovjetskog Saveza, došlo je do početka najgoreg doba u bitisanju srpske nacionalne manjine u Rumuniji, koja je u to vreme bila „satelit“ Sovjetskog Saveza. Došlo je do velikih deportacija Srba u Baragansku stepu, gušenja kulturnog i verskog života. Dodatna teškoća bilo je naseljavanje Rumuna iz ostatka Rumunije na napuštena imanja odbeglih Nemaca i drugih, pa je rumunski element naglo ojačan u sredinama Banata gde on dotle bilo mali ili nije postojao. Posle ponovnog uspostavljanja dobrosusedskih odnosa 1956. godine položaj Srba se popravio, ali je i dalje bio nepovoljan. Gašenje srpskih škola i kulturnih ustanova, pojava mešovitih brakova između Srba i Rumuna, kao i „tiha“ asimilacija potpomognuta od vlasti, doprinela je opadanju broja pripadnika srpske nacionalne manjine i njenom starenju. Po padu komunističkog režima u Rumuniji je bilo upola manje Srba nego 50 godina pre toga. Srpska naselja postala su rumunska, a broj Srba u njima postao je simboličan.
Tokom protekle dve decenije položaj Srba u Rumuniji se značajno popravio, iako broj pripadnika i dalje opada. Posebna teškoća je velika starost pripadnika srpske manjine i teško ostvarljiva mogućnost obnove stanovništva.
Najveći broj Srba u Rumuniji, gotovo jedna trećina danas živi u Temišvaru, gde se nalaze i tri srpske crkve.
Srbi u Rumuniji mahom su pravoslavne vere i govore srpskim jezikom.

PRAVOSLAVNA SRPSKA SABORNA CRKVA U TEMIŠVARU
U Temišvaru je od dvnina, pa i za vreme turske vladavine postojala pravoslavna crkva, Hrama Svetog Velikomučenika Georgija, prikazana na starim vedutama grada, takođe i na grbu Temišvarske eparhije. Zgrada je uništena u požaru 1737.godine.
Sadašnja Saborna crkva hrama Vaznesenja Gospodnjeg podignuta je desetak godina kasnije.
Izgradnja sadašnje crkve započinje 1745., a okončava se 1748.
Ikonostas je oslikao slikar Konstantin Danil, koji je izabran između pet konkurenata, iako najskuplji. A pozlatar je bio Aleksandar Tepferer.





Komentari

Komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede ne objavljujemo. Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara.
Komentari će biti objavljeni nakon provere od strane administratora.

Za dodavanje komentara i fotografija neophodno je da budete registrovani.
Ukoliko ste već registrovani prijavite se.




© 2015 Srbijanac.rs | Template design by W3layouts | SM Programming