|
Registracija | Prijavi se!



Lebane



Opštinski centar, Lebane (940 hektara), formiran je na mestu gde reka, Jablanica, silazi u ravan Leskovačkog polja, na dodiru dveju različitih morfoloških celina. Grad leži u pitomom prirodnom ambijentu, smešten na ušću dveju reka, Šumanske u Jablanicu, između blagih padina okolnih brda koja ga nadkriljuju. Sa severne i severoistočne strane je Trojanovo brdo (372 m), na istoku Čukljenik (432 m), a na jugu je Bardina (420 m). Najmanja nadmorska visina u naselju je 275,2 m (u koritu Jablanice), a najveća 420 m.

Povoljan položaj i bogatstvo prirode čine jablanički kraj značajnim još od najranijih vremena. Saobraćajno pristupačna i plodna Leskovačka kotlina pružala je veoma povoljne uslove za naseljavanje stanovništva. Arheološki nalazi pokazuju da se život na ovom prostoru, u kontinuitetu razvijao od praistorijskog čoveka do danas.

Lebane je formirano pored sela istog imena posle oslobođenja 1878. godine.

Obilazeći Srbiju 1880. godine M. Rakić ga zatiče kao "veliko selo srpsko, u jednoj dolini, na reci Jablanici, na levoj obali njenoj". Tek kada je dobilo ulogu sedišta Jablaničkog sreza počelo je postepeno da se razvija u pravcu varošice.

Jezgro ove male varošice koja tek nastaje čini niz kuća duž Jablanice koja je ovde široka 45 metara; na kraju tog niza nalazi se zgrada sreske kapetanije. Glavno obeležje ovog mesta su dve ogromne topole sa obimom stabla ne manjim od 10 m i tri ogromna orahova drveta na desnoj obali reke, pored pešačkog mosta. Jedna od topola koje se ovde spominju, i dalje stoji na mestu ispred sadašnjeg hotela "Caričin Grad".

Pojava i razvoj regionalnog tržišta u periodu između dva svetska rata ipak nisu bitno podstakli njegov razvoj, tako da u posleratni period ulazi kao seoska varošica (eopolis) s oko 1500 stanovnika.

Za poslednjih četrdesetak godina, njegov broj stanovnika povećan je za više od pet puta (1948. godine - 1975 stanovnika, a 1991. godine - 9528 stanovnika). Najbrži tempo razvoja bio je u periodu od 1977. do 1985/86. godine. Godine 1976. Lebane je bilo pogođeno katastrofalnom poplavom. Tada neregulisana reka Jablanica, nabujala nakon dužeg kišovitog perioda, probila je 6. juna peščani nasip, izlila se iz svog korita i nanela ogromne materijalne štete Lebanu. Danak poplavi plaćen je i ljudskim žrtvama (stradale su dve osobe). Posle ovog nemilog dogadaja, uz finansijsku pomoć, Lebane počinje brže da se industrijalizuje, a proces industrijalizacije uslovio je svestraniji i brži razvoj grada.

Legenda koja govori kako je Lebane dobilo ime je opisana u legendi o tragičnoj ljubavi careve kćeri i lepog svinjara iz obližnjeg sela.

Legenda o tragičnoj ljubavi careve kćeri i lepog svinjara iz obližnjeg sela

U narodu postoje brojne legende o Caričinom gradu, među kojima je najzanimljivija ona o tragičnoj ljubavi careve kćeri i lepog svinjara iz obližnjeg sela. Za njihovu ljubav vezana su i predanja o nastanku imena okolnih sela.

Legenda kaže da je grad imao samo jednu cisternu na Akropolju koja nije mogla da obezbedi dovoljno vode u slučaju opsade, pa je car Justinijan obećao svoju kćer onome ko dovede vodu sa visa. To je pošlo za rukom svinjaru koji je sa Petrove gore na Radanu, preko Deli vode i Terazija, sproveo vodu u Caričin grad. Po njemu je njegovo selo nazvano Svinjarica.

Ali, car nije mogao da prihvati svinjara za zeta, pa je pogazio reč, uprkos tome što je njegova kći zavolela naočitog svinjara. Careva kći i svinjar su odlučili da pobegnu.

Po jednom predanju, seli su u kola koja su vukli konji, a po drugom su uzjahali najbolje konje i pobegli iz grada.

Na jednom delu puta, iz kola ispadne tulac, po kome se nazove današnje selo Štulac. Po drugom predanju, konj je udario u stenu i povredio se, pa mu je svinjar oko noge uvezao komad drveta, sličan štuli. Nastavili su da beže i na jednom mestu kola se počnu gegati, pa selo dobi ime Geglja. Druga legenda kaže da je konj zbog povrede noge šepao (gegao), pa je selo po tome dobilo ime. Premoreni konj je u jednom trenutku pao od umora, pa to selo dobi naziv Tupale. Na izlasku iz šume, čuvar careve šume objasnio je da šuma više ne može da ih štiti i selo dobi ime Šumane (šuma ne).

Za postanak imena Lebane vezane su dve legende. Po jednoj je carici i svinjaru na tom mestu ispao oštećeni točak sa kola i tom prilikom im se prosuo hleb koji su poneli. Pošto više nisu imali hleba (’leba ne), mesto dobi ime Lebane. Po drugom predanju, kad su stigli na reku, zatražili su hleb od meštana, ali im oni, bojeći se da ih Justinijan ne kazni zbog pomaganja beguncima, rekoše: „’Leba ne!”

Priča, ili bolje reći legenda o zabranjenoj ljubavi ima tragičan kraj: potera je sustigla begunce, svinjaru je odrubljena glava, a srce careve kćeri, koja nije mogla da preboli smrt voljenog, prepuklo je od tuge.




Naseljena mesta:

Bačevina
Bošnjace
Buvce
Cekavica
Donje Vranovce
Drvodelj
Geglja
Goli Rid
Gornje
Grgurovce
Klajić
Konjino
Krivača
Lalinovac
Lipovica
Lugare
Malo Vojlovce
Nova Topola
Novo Selo
Pertate
Petrovac
Popovce
Poroštica
Prekopčelica
Radevce
Radinovac
Rafuna
Šarce
Sekicol
Šilovo
Slišane
Štulac
Šumane
Svinjarica
Togočevce
Veliko
Vojlovce
Vranovce
Ždeglovo
Đenovac

Komentari

Bićemo Vam zahvalni ako podelite informacije, zanimljivosti, priče i legende koje se odnose na ovo mesto.

Komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede ne objavljujemo. Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara.
Komentari će biti objavljeni nakon provere od strane administratora.







© 2015 Srbijanac.rs | Template design by W3layouts | SM Programming