|
Registracija | Prijavi se!



Žagubica



Naselje Žagubica je sedište istoimene opštine na istoku Srbije. Okružena je planinama – na zapadu je Gornjak, na jugu Beljanica, na istoku se izvija Crni vrh, a na severu se ocrtava obris Homoljskih planina. Ipak, sama varoš je smeštena u plodnoj ravnici, a krasi je prelepa okolina sa brojnim kulturno-istorijskim i prirodnim spomenicima. Najzanimljivije je vrelo Mlave, koje izvire praktično na samoj ivici grada.

Prema jednoj legendi, Žagubica je dobila ime po vojsci koja je u ovim krajevima nestala, odnosno zagubila se. Nažalost, predanje nije u celo sačuvano, pa se više ne zna o kakvoj vojci je reč, kada su ljudi nestali, da li su i kako stradali. Ipak, usud izgubljenih ratnika kao da vekovima prati i samu varošicu. Okružena vencem planinskih vrhova, daleko od glavnih saobraćajnica, Žagubica i danas deluje dalja i usamljenija nego što zaista jeste. Od Beograda do nje je 167 kilometara, a od Kučeva, Despotovca, Bora i Petrovca na Mlavi je deli svega pedesetak kilometara. Poslednjih godina, zahvaljujući, pre svega, turističkoj manifestaciji Vrela Homolja.

Prvi zvaničan pomen Homolja i Žagubice vezuje se za osamdesete godine trinaestog veka kada su Drman i Kudelin bili gospodari celog Braničeva. Reč je o brdu Kudelin kod Krepoljina i Drmengrad kod Ribara.

Ne zna se, kako tvrde publicisti LJubiša Radovanović i Milorad Đorđević iz Žagubice, od kada datira njihova vlast u ovim krajevima, ali se zna da je arhiepiskop Danilo rekao da su oni tu "od mnogih vremena".

Ako je to tačno, onda se mora priznati da su priznavali vlast Bugara ili Mađara. Po mišljenju mnogih autora Drman i Kudelin su bili bugarski velikaši, neka vrsta oblasnih gospodara, vazali Mihajla Šišamana, gospodara Vidina.

Srpski kralj Dragutin je pokušao da osvoji krajeve Homolja, koje su držali Drman i Kudelin, da pripoji svom posedu, a na tu zemlju je polagao i izvesna prava što se takođe može zaključiti na osnovu pisanja arhiepiskopa Danila. Posle Dragutinove smrti 1316. godine, koji je ovaj kraj konačno osvojio, Homolje je pripalo kralju Milutinu.

Homolje je jedno kraće vreme, svega sedam decenija, pripadalo i Nemanjićima. Car Lazar je Gornjačku klisuru nazivao Ždrelo braničevsko, a zahvaljujući čvrstim bedemima grad je bio dovoljno bezbedan od naleta turskih četa. Pred kraj srednjovekovne srpske države dolazi do procvata crkvenog graditeljstva u Gornjačkoj klisuri, a novo sedište države u Ždrelu nije samo političko nego i kulturno i crkveno. Godine 1274. izgrađena je sadašnja Trška crkva kod Žagubice sa brojnim uklesanim crtežima i slovima. To je takozvana primitivna umetnost, gde se sa nekoliko poteza daju konture životinja i ljudi. Detaljna istraživanja sadržaja na fasadi Trške crkve međutim ni do danas nisu obavljena.

Inače, znatno docnije, oko 1402. godine, nastali su manastiri Blagoveštenje i Mitropolija. Za kasniju gradnju Smedereva, u vreme despota Đurđa, zna se iz nekih istorijskih izvora, korišćen je i kamen iz Gornjačke klisure.

Izvor reke Mlave, nalazi se na samo 1 km od centra Žagubice. Izvor Mlave je prirodni amfiteatar, koji je ispunjen vodom i formira jezero prečnika 25 metara. Dubina amfiteatra je nepoznata, a merenje koja su vršena, uspela su da izmere dubinu od 84 metra. Pokušaj ronioca da siđu do dna završio se na 70-tom metru. Pouzdano se zna da na dnu ovog jezera postoji sifonski kanal iz koga dotiče voda pod velikim pritiskom.

U stara veremena Homolje nije imalo ovaj naziv. Po starim geografskim kartama reka Mlava je izvirala ispod Hajdučkih planina. U vreme priprema za Kosovski boj knez Lazar prokune: “Ko ne dođe u boj na Kosovo...” i ljudi i ratnici požuriše da na njih kletva ne padne. Gorštaci ovoga kraja požuriše i stigoše Lazaru u Kruševac. Kad ih veliki knez Lazar vide onako opremljene, pod šubarama i na konjima, povika: "Omolje, omolje (čoveče, čoveče)!" Vremenom omolje dobi H i ceo kraj se nazva Homolje kako se i danas zove.

U narodu postoji pogrešno mišljenje o teritoriji koju obuhvata Homolje. Često petrovački kraj i okolinu Kučeva nazivaju Homoljem. Homolje je samo teritorija današnje opštine Žagubica, i to je prostor između planina Ježevice, Vukana, Vranja, Crnog vrha i Beljanice, a obuhvata naselja: Žagubica, Laznica, Selište, Milatovac, Suvi Do, Vukovac, Jošanica, Izvarica, Osanica, Krepoljin, Breznica, Sige, Milanovac, Krupaja, Bliznak, i Lipe, zaselak Laznice izgubljen negde u bespuću Crnog vrha.



Naseljena mesta:

Bliznak
Breznica - Novo!
Jošanica
Krepoljin - Novo!
Krupaja - Novo!
Laznica - Novo!
Lipe
Mali kamen
Medveđica
Milanovac
Novarica
Osanica - Novo!
Ribare
Selište
Sige
Suvi Do
Vukovac

Komentari

Bićemo Vam zahvalni ako podelite informacije, zanimljivosti, priče i legende koje se odnose na ovo mesto.

Komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede ne objavljujemo. Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara.
Komentari će biti objavljeni nakon provere od strane administratora.



Za dodavanje komentara i fotografija neophodno je da budete registrovani.
Ukoliko ste već registrovani prijavite se.

© 2015 Srbijanac.rs | Template design by W3layouts | SM Programming